Początkiem XIX w. trudne warunki życia zmuszały wiślan do szukania pracy. Znajdywali ją m.in. na terenie Dolnych Węgier, czyli w Banacie – dzisiejszej Serbii, gdzie osiedlili się ok. 1838 r. Parafia E-A w Wiśle jak i Miasto Wisła do dziś utrzymują z potomkami wiślan stałe kontakty. W ramach tej współpracy odbyła się od 30.10-02.11.2025 kolejna wyprawa.
Jej uczestnicy rozpoczęli swój pobyt od zwiedzania pięknie położonej nad jeziorem miejscowości Palić. Zwiedzono synagogę, kościół Franciszkanów oraz ratusz miasta z niepowtarzalnym wystrojem i salą obrad. W Pamiątkę Reformacji parafia w Ostojičevie obchodziła jubileusz 100-lecia położenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła oraz 95 rocznicę jego poświęcenia. Uroczystości jubileuszowe rozpoczęły się nabożeństwem z udziałem duchownych Słowackiego Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania w Serbii oraz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Nasz Kościół reprezentowali: Biskup Kościoła Jerzy Samiec, proboszcz parafii w Wiśle ks. radca Waldemar Szajthauer, ks. Zdzisław Sztwiertnia oraz blisko 60-cio osobowa grypa z Wisły. Zebranych na nabożeństwie powitał miejscowy duszpasterz ks. Dušan Hučka. Okolicznościowe kazanie wygłosił bp Jerzy Samiec w oparciu o słowa z 5 Księgi Mojżeszowej 6, 4-9, który powiedział: „dziś wspominając 500 lat Reformacji zarówno tutaj w Ostojicevie w Serbii, jaki i w Polsce, powinniśmy wrócić do korzeni, czyli do wersetów przeczytanych na wstępie: Słuchaj, Izraelu! Pan jest Bogiem naszym, Pan jedynie! Będziesz tedy miłował Pana, Boga swego, z całego serca swego i z całej duszy swojej, i z całej siły swojej. Kiedy naszym Bogiem, a więc Kimś najważniejszym w życiu będzie nasz Zbawiciel, kiedy będziemy Go miłować z całego serca, z całej duszy, z całej siły to będziemy też kochali ludzi, którzy są wokół nas ”.Poruszającym momentem było wykonanie przez „Beskidzkich Zbójów” pieśni „Ojcowski dom”. Łzy wzruszenia pojawiły się na niejednym policzku!
Popołudniowe spotkanie w kościele poświęcone było promocji dwóch książek: „Toutowie” – autorstwa Katarzyny Marcol przetłumaczonej na język serbski oraz „Wisła – Ostojičevo. Dzieje migracji i kontaktów” – autorstwa Danuty Szczypki we współpracy z Renatą Czyż. Oprawę muzyczną zapewniła grupa „Beskidzcy Zbóje”. Panie przedstawiły historię badań nad osiedlaniem się Wiślan w Banacie oraz historię kontaktów, które swój początek miał w 1966 r. a swoją kontynuacje mają od roku 2007.
Delegaci złożyli również kwiaty pod pomnikiem w Sencie. Pomnik polskich lotników upamiętnia załogę samolotu Liberator EW278 GR-U zestrzelonego w nocy z 10 na 11 września 1944 r. nad Serbią podczas misji zrzutu zaopatrzenia dla Powstania Warszawskiego. Modlitwę dziękczynną zmówił ks. Zdzisław Sztwiertnia, który wspólnie z bp. Jerzym Samcem oraz ks. Waldemarem Szajthauer złożyli wieniec.
Na miejscowym cmentarzu ewangelickim odbyła się w Ostojičevie gdzie odbyła się modlitwa w związku Pamiątką Umarłych. Słowa z 1 Listu do Koryntian 15, 35-38 i 42-44a odczytał ks. Waldemar Szajthauer zaś rozważanie w oparciu o słowa Ewangelii Jana 5, 24-29 przygotował ks. Zdzisław Sztwiertnia. Był to czas zatrzymania się przy grobach tych, którzy zaangażowani byli przez ostatnie 18 lat w budowanie kontaktów pomiędzy Wisłą i Ostojičevem. Sobotnie popołudnie zakończył koncert w wykonaniu grupy „Beskidzcy Zbóje”, chóru Parafii Prawosławnej i miejscowej parafii ewangelickiej w Ostojičevie.
Ostatni dzień pobytu w Ostojicevie w niedzielę 02 listopada 2025 r. – to wspólne nabożeństwo, które prowadzili: bp Jerzy Samiec, ks. Waldemar Szajthauer oraz ks. Zdzisław Sztwiertnia. Nabożeństwo rozpoczął bp Jerzy Samiec, który odczytał modlitwę, którą zmawiali Wślanie wyruszając z Wisły do Ostojičeva. Autorem tekstu zapisanego w języku polskim był ks. Michał Kupferschmid, a więc w okresie, gdy nastąpił exodus górali do Banatu:
„Za familię znaszego Zboru wychodzącą a do Uher się udowającą. Wszędobny Boże! Twojemu prowadzeniu a twoiey opiece i obronie zalecamy i ten familię na iey dalekiej drodze nie tylko; lecz też i na tym miejscu, na którem daley mieszkać zechcą, użyczaj im stałego zdrowia a dodawszy im mądrości do skutkowania wprawdzie krześcijańskiego, które błogosławieństwie im twoim sprawdzać raczysz; by tak tam uszcześlieni będąc ciebie za to wielbili. Wzniecamy też o Boże wsercach z ktoreymi odtąd złączeni żyć będą miłość skuteczną” (tł. dosłowne).
Liturgię wstępną nabożeństwa sprawowali: bp Jerzy Samiec i ks. Zdzisław Sztwiertnia. Kazanie w oparciu o tekst 20 niedzieli po Trójcy Świętej z 1 Mż 8, 18-22, 9, 12-17 wygłosił ks. Waldemar Szajthauer. Bp Jerzy Samiec udzielił błogosławieństwa. Muzycznie wzbogacili nabożeństwo „Beskidzcy Zbóje”.
Źródło: Facebook PEA Wisła
